hư một nụ hôn của niềm tin tưởng và động viên sâu sắc”…

Những trang nhật ký dài của tôi chi chít tên cô bé đáng yêu ấy. Vì điều gì từ Vi càng khiến tôi nhớ nhung Hà Nội da diết.

Một năm trôi qua cũng nhanh như một vệt nắng xuyên qua bầu trời. Thoáng chút Paris đã chuyển sang những ngày hè đầy gió, trong lành. Nhưng tôi thèm trở về Hà Nội. Tháng 8, hoa sữa chắc đã nở nhiều rồi. Dạo này mở mail ra ngày nào tôi cũng nhận được tin nhắn hoặc thư của Hạnh và một vài người bạn nữa đang ở Hà Nội. Trời Hà Nội có lẽ xanh lắm. Tròn một năm, vậy là tôi lại sắp được trở về mảnh đất của chính mình. Khi tôi nói ra việc này, Vi chạy như bay trên phố, cứ y như một đứa trẻ con được mẹ khen hay tặng quà đẹp vậy.

- Nếu nói về Việt Nam, mẹ em sẽ không bao giờ đồng ý.
- Em chưa nói với mẹ sao có thể biết sẽ như vậy.
- Anh có muốn gặp mẹ em không? Gặp mẹ rồi anh sẽ hiểu.

Tối hôm đó, Tôi về nhà Vi ăn tối. Một ngôi nhà đẹp. Thực sự là đẹp ngoài sức tưởng tượng của tôi. Nhưng vẻ đẹp của mẹ Vi còn khiến tôi ngỡ ngàng hơn nhiều. Sống ở Pháp hơn 20 năm rồi, bà vẫn giữ nguyên được cái đậm đà trong nhan sắc và cách cư xử khiến chính bản thân tôi cũng phải cảm thấy bối rối. Tôi nói bằng giọng Việt Nam, và nhận ra giọng mình đang run lên bần bật"

- Cháu chào cô ạ.

Nhưng nhìn thấy tôi và nghe tôi nói, người phụ nữ ấy có vẻ thay đổi sắc mặt:

- Cậu là người Hà Nội?.
- Vâng. Cháu ở phố Nhà Chung.

Cả buổi hôm đó, tôi đã trải qua rất nhiều những cảm xúc trong suốt cuộc gặp gỡ với người phụ nữ ấy. Vừa quý mến, vừa giận, vừa thương, vừa xót xa. Gia đình Vi không dùng tiếng Việt trong giao tiếp hàng ngày. Họ nói hoàn toàn bằng thứ tiếng Pháp xa xôi, cứ y như những năm Hà Nội đang còn trong thời kỳ Pháp thuộc vậy. Họ không có thiện cảm với tôi. Còn tôi thì đang cố gắng để lý giải tại sao họ lại phủ nhận thành phố mà tôi tin chắc rằng họ vẫn còn nhớ thương nhiều đến như vậy. Họ có cơ hội để trở về, nhưng họ không làm thế. Và họ cấm cả đứa con gái nhỏ bé của họ có quyền biết về quê hương của cô ấy. Họ đang tàn nhẫn với cô ấy và với chính bản thân họ nữa.

Không cần phải hỏi, phải nói gì tôi cũng biết bố mẹ Vi phản đối chuyện Vi về Hà Nội. Nhưng Vi khác họ. Em hoàn toàn có thể quyết định được và chịu trách nhiệm được mọi hành động của mình khi em đã đến tuổi 18. Không ai có thể ngăn cấm được việc em trở về Hà Nội.

Ngày lên máy bay về Hà Nội, Vi khóc.

- Em sợ xa Paris lắm. Và em cũng hồi hộp vì sắp trở về quê hương mà mình chưa bao giờ được bước đi thật sự ở đó.
- Vì thế mà em khóc à? - Tôi cười, xoa đầu Vi.
- Vâng. - Vi khóc một hồi rồi ngủ thiếp đi, trong khi tôi không tài nào ngủ được. Paris đã bỏ lại hoàn toàn ở phía sau. Tôi đang trở về với thành phố của tôi, tâm hồn của riêng tôi. Lắng tai nghe đâu đây tiếng hát trầm ấm đến day dứt của Ngọc Tân: “Mỗi khi lòng xác xơ, tôi vội vã trở về lấy cho mình dù chỉ là một chút bóng đêm trên đường phố quen, dù chỉ là một chiều sương giăng lối cũ…”. Hà Nội ơi! Tôi đang mang về đây một trái tim còn nguyên vẹn sự ấm nóng của ngày ra đi. Hà Nội sẽ nắng tươi trong khoảnh khắc tôi trở về. Niềm yêu thương vẫn vẹn nguyên trong từng hơi thở. Có đi xa rồi mới biết nơi nào mới là nơi thuộc về mình. Nỗi nhớ như sóng lặn sâu vào tận sâu bên trong tâm hồn, chỉ chờ đợi có cơ hội để bung tỏa ra. Tôi cảm nhận được mùi thơm của hoa sữa. Cảm nhận được màu xanh nõn nà của liễu Hoàn Kiếm. Và Tháp Rùa vẫn còn đó, vẫn buồn một nỗi buồn trầm mặc từ ngàn xưa.

Nghe một giọng nói tiếng Việt thông báo máy bay sắp về đến Hà Nội, một cảm giác lâng lâng ùa về khiến tôi không thể nào kìm chế nổi. Vi cũng háo hức – niềm háo hức của một người con lần đầu tiên trở về với mẹ, đang tự hỏi không biết Hà Nội như thế nào? Còn tôi, trong tôi chỉ muốn hét lên: “Hà Nội ơi, lâu quá không gặp”…

3. Đi dưới những vòm hoa sữa

Sân bay Nội Bài nắng và ngập đầy gió. Nắng mới vàng rợm có chút hanh hao của một mùa thu mới. Và gió thổi hương đầy đậm đà từ sông Hồng lẫn với biết bao nhiêu xanh non biêng biếc của ngô, khoai. Tôi thả lòng mình hoàn toàn với tất cả những điều gần gụi và thân thuộc quá đỗi. Tôi trở về là chính tôi trong vòng tay của thành phố.

Sau một hồi giải thích sơ sơ về một cô gái lạ đi cùng tôi từ Pháp về với Hạnh và những người thân trong gia đình, tôi nhận ra mọi người đều rất háo hức và có nhiều thiện cảm với cô bé. Tôi gửi gắm Vi cho Hạnh. Tự nhiên như vốn dĩ đã quen từ đã lâu rồi, họ quấn quýt nói không hết chuyện. Thật không thể ngờ được Vi lại học tiếng Việt chăm chỉ đến như vậy. Tôi và mọi người không còn phải nghe em nói cái giọng lơ lớ nữa tây nữa ta nữa mà phát âm của em đã có những điểm nhấn thanh, luật rõ nét. Về Hà Nội tôi và Hạnh dẫn em lê la khắp các con phố. “Một thành phố xưa cũ, bé nhỏ và gần gụi”, em thì thầm vài tai tôi những điều như vậy. Trong những lần tôi và Hạnh dẫn em đến những nơi quen thân và nổi tiếng của Hà Nội, em thường hay hỏi tôi những câu hỏi vu vơ có nhiều phần hơi ngốc nghếch: “Em cứ tưởng hồ Gươm tĩnh lặng lắm, vậy mà cũng ồn ào thế”, “Hà Nội sao mà nhiều xe máy thế”…. Đôi khi tôi hơi cáu và thầm nghĩ: “Em không cảm nhận được những gì mình nói hay sao mà lại hỏi những câu hỏi hiên nhiên ngớ ngẩn thế không biết?”

- Tất cả những nơi mà mọi người đưa em đến em đều rất thích, nhưng em vẫn có cảm giác gì đó thiếu thiếu?

Hạnh nhìn tôi có vẻ lo lắng khi nghe cô bé nói như vậy. Nhưng tôi cười, bởi có lẽ tôi đã hiểu vì sao em lại chưa cảm nhận hết về Hà Nội. Không phải tại thời gian còn ít, không phải tại chúng tôi không truyền hết tình yêu Hà Nội cho em. Nhưng điều quan trọng nhất, muốn thực sự hiểu và sâu sắc với bất kỳ điều gì, mỗi người đều phải tự mình khám phá bằng cảm xúc và cảm giác của chính mình. Chỉ có như vậy tình yêu mới tự sinh ra và lớn lên. Cũng như một nhà thơ nào đó đã viết “Tôi không sinh ra ở Hà Nội. Hà Nội tự sinh và tự lớn ở trong tôi” – tình yêu giản dị và tự nhiên chính là tình yêu lâu bền nhất.

- Từ ngày mai anh và chị Hạnh bận nên Vi chịu khó đi một mình nhé. Tiếng Việt của em thạo rồi nên không có gì phải lo lắng cả.
- Làm vậy có được không? Đây là lần đầu tiên Vi sang Hà Nội mà.
- ... Không sao đâu ạ. Anh chị bận thì cứ đi. Em tự lo cho mình được mà.
Tôi đặt hai tay lên đôi vai xương xương của Vi và nhìn thẳng vào đôi mắt biết cười rất tươi của em, nói: “Vi hãy tự mình bước đi ở đây nhé.”

Những ngày sau không gặp Vi, tôi và Hạnh ngồi ôn lại những kỉ niệm cũ và kể cho nhau nghe biết bao nhiêu điều để mong lấp cho đầy những khoảng trống nhớ thương suốt hơn một năm qua. Không biết đây là lần thứ bao nhiêu, khi nhìn về phía cô ấy, tôi lại thấy tim mình run lên từng hồi, nhẹ nhàng nhưng nghèn nghẹn:

- Hà Nội của mình vẫn khỏe. Ấy cũng vậy nhỉ. Hà Nội ngày nào cũng nhớ ấy nhiều lắm.
- Còn Hạnh, Hạnh có nhớ tớ không?

Tôi nhìn thẳng vào đôi mắt đen buồn buồn mà bao lâu nay tôi vẫn nhớ thì thầm vào tai em: “Tớ rất nhớ Hạnh”, Hạnh mỉm cười và đưa bàn tay cho tôi. Tôi siết chặt tay em, như siết chặt một Hà Nội trong niềm hạnh phúc của ngày trở về.

Vi tự mình đi lòng vòng quanh Hoàn Kiếm, chân mỏi rã rời nhưng vẫn đi. Nước Hoàn kiếm xanh ngắt. Những gốc cây già nua xù xì ôm bọc xung quanh hồ như một người mẹ dang rộng hai cánh tay của mình để che chở cho đứa con bé nhỏ và yếu ớt. Trong khoảnh khắc của buổi chiều ta rơi xuống, mầu trời xam xám ôm ghì lầy bờ hồ. Vi ngồi lặng yên trên một chiếc ghế đá ngoài mép gần hồ nhất, thả trôi mọi cảm giác của mình trên dòng sóng nhỏ lao xao theo gió. Chiều xuống. Hoàng hôn in hằn những dấu vết hoàng mang buồn bã lên mặt hồ. Một chút gió lùa vào da thịt qua chiếc áo mỏng. Vi khẽ rùng mình. “Chiều Hà Nội đẹp và tĩnh quá”. Bỏ mặc cho phố xá ngoài kia vẫn cứ bụi bặm và ồn ào, lá và gió Hoàn Kiếm vẫn yên tĩnh đến kì lạ.

- Ông có thể ngồi đây cùng cháu không?
- Dạ.
- Cháu từ đâu đến?
- Cháu từ Paris về. Cháu là người Hà Nội ạ.
- Cháu ở phố nào?
- Nhà cháu chuyển sang Pháp từ hồi ông ngoại cháu cơ, nên cháu cũng không biết nữa.
- Có những người sống ở Hà Nội gần hết đời người như ông cũng không bao giờ dám đi đâu xa Hà Nội. Nhớ và thiếu lắm. Nhớ cả một cốc trà đá vỉa hè vào mỗi sáng ở góc phố này nữa. Phải xa quê, chắc ông cháu cũng buồn lắm.
- ...
- Mỗi người là một linh hồn của một mảnh đất cháu ạ. Cháu có ngửi thấy mùi thơm của phố không?
- Dạ?
- Mùi thơm của hoa sữa đấy cháu ạ. Sáng nào ngủ dậy ông và bà cũng phải hít hà lấy chút hương thơm còn đọng hơi sương ấy, để giữ cho đầy bình yên... Khi cháu thực sự hiểu về Hà Nội, cháu sẽ hiểu những gì ông nói thôi cô bé ạ. Cháu mới chỉ có rất ít thời gian mà.

Lần đầu tiên Vi cảm nhận Hà Nội sâu sắc đến chừng ấy từ một người đã quá thấm cái hồn Hà Nội vào mình rồi. Cô cảm thấy hạnh phúc vô cùng. Tiễn ông về, Vi thấy nhớ ông ngoại của mình với những câu chuyện về Hà Nội xưa cũ mà khi còn sống ông vẫn hay kể cho cô nghe. Ông cụ đi tập thể dục đã tặng cho Vi một chiếc lá sấu vàng rơi trên phố - "Để cháu biết Hà Nội cũng nhỏ bé và mong manh như một chiếc lá. Nhẹ nhàng thôi nhé. Chúc cháu bình an." Có lẽ cuộc gặp gỡ này cũng là duyên phận, để cô có thể đến gần hơn với điều khuyết thiếu mà mình đang tìm kiếm.

- Cháu cứ để cho bước chân của mình tự do đi trên những con phố của Hà Nội, rồi cháu sẽ nhận ra tâm hồn con và Hà Nội tìm thấy nhau ở đâu.

Hà Nội vào đêm. Phố dần vắng hơn trong làn hơi sương mỏng manh của mùa thu heo may gió. Hương hoa sữa ban ngày có vẻ như bị chìm khuất đi bởi quá nhiều những ngột ngạt khác của cuộc sống. Nhưng đêm xuống, theo làn gió mỏng hoa sữa thơm nồng hơn, đậm đà hơn. Vi chủ tâm đi tìm những cây hoa sữa trên các con phố Hà Nội. Theo lời của ông cụ khi nãy thì nơi có những gốc hoa sữa lâu đời nhất của thành phố này chính là phố Quang Trung và Nguyễn Du. Vi đứng lặng đi khi nhìn những gốc hoa sữa già nưa, sần sù như đã có mặt trong cuộc đời này cả nghìn năm trời. Những cây hoa sữa cao vời vợi, hoa nở thành từng chùm trắng đến nghẹn ngào. Vi bước rất nhẹ quanh những gốc cây ấy, dùng đôi bàn tay nhỏ bé của mình nhặt rất nhiều những bông hoa trắng rơi trên nền đường cho vào túi áo.
“Hoa sữa thơm nồng như thổi hương thời gian từ rất xa xưa về. Mùi hương của hoa sữa!!!, quen quá. Hình như mình đã ngửi thấy rất nhiều lần từ đâu đó. Mình cảm nhận được nó, rất gần. Mùi hương toát ra từ chính đôi mắt rất buồn của mẹ?. Phải chăng chỉ có người Hà Nội mới tỏa ra cái mùi nồng nàn, đằm thắm đến chừng ấy. Chỉ khi thật nhẹ nhàng đi dưới những vòm hoa sữa rất già này mới nhhìn thấu rất sâu tâm hồn. Mình đã tìm ra điều gì đang thiếu trong chính tâm hồn mình rồi. Phải rồi, một mùi thơm Hà Nội. Chỉ có khi đi dưới những vòm hoa sữa này mình mới thực sự tìm thấy điều đó”.

Vi đi rất lâu quanh những hàng cây hoa sữa ấy. Lần đầu tiên sau những ngày về Hà Nội Vi cảm thấy mình thực sự thuộc về nơi này. Cô cảm thấy nhớ mẹ da diết. Vi gọi điện thoại đường dài cho mẹ, chỉ để nói duy nhất một câu: “Con đã tìm được mùi thơm của tâm hồn Hà Nội mẹ ạ”. Dập máy. Nhưng Vi biết mẹ sẽ không giận vì cô hiểu chỉ cần như thế thôi, cô sẽ đánh thức tất cả trong mẹ. Mẹ yêu Hà Nội, mẹ không có quyền phủ nhận hay chạy trốn nó nữa.

Đêm đó Vi gọi cho tôi và Hạnh rủ đi chụp ảnh phố đêm. Khi cả ba anh em đang ngồi uống trà đá ở phố Trần Hưng Đạo, Vi thủ thỉ:

- Em đã tìm được Hà Nội thật sự của em rồi.
- ...
- Dưới những vòm hoa sữa này đây. Khi bước chân dưới những vòm hoa thơm nồng nàn này em đã nhận ra rằng, đó là khi Hà Nội tròn đầy nhất. Hình như ai đã từng sống với mảnh đất này sẽ đều tự nhiên gắn bó đến bất tận và dù đi đến đâu cũng vẫn mãi mang theo mùi thơm của hoa sữa – mùi thơm Hà Nội bên cạnh mình. Có lẽ, hôm nay em cũng đã gặp một người như thế. Em cũng cảm nhận được mùi thơm đó toát ra từ anh chị. Dịu dịu, ngọt ngọt.

Hạnh nắm tay và ôm Vi thật chặt:

- Em cũng mãi thuộc về nơi này, dù em có đi đâu, cô bé ạ.
- Phải rồi, em là một phần của Hà Nội mà.

Năm nay hoa sữa nở nhiều lắm. Và đêm nay những cánh hoa sữa nhỏ li ti cứ theo gió bay đi như những bông hoa tuyết rơi thật nhiều trên phố.

- Lâu quá rồi không có cảm giác này. Cảm ơn hai người vì đã trở về Việt Nam.
- Sao chị lại cảm ơn?
- Vì nhờ có em mà chị càng yêu thêm từng khoảnh khắc của thành phố này, cô bé ngốc nghếch ạ.
- Em thật may mắn vì đã được bước đi thực sự trên chính quê hương mình. Và rồi nhận ra tâm hồn mình cũng gần lắm với mảnh đất này. Hai người yên tâm, em nhất định sẽ còn trở lại. Và khi ấy em biết em sẽ còn được đi cùng với một người đang thương nhớ Hà Nội rất nhiều nữa. Em đã tìm ra được mẹ. Có vẻ như đây là lần đầu tiên em hiểu mẹ em anh chị ạ.

Đêm Hà Nội. Ba người chúng tôi vẫn còn rộng dài những bước chân lang thang trên khắp các con phố của Hà Nội. Đêm yên lặng. Đêm gần gũi và nhiều yêu thương. Mọi nỗi âu lo của đời thường đã chìm khuất ở một nơi nào đó để mùi hoa sữa có thể bung tỏa, ngát thơm tinh khiết nhất.

Dắt tay nhau đi dưới những vòm hoa sữa mùa thu, lắng lòng lại, tôi nghe tiếng Hà Nội xôn xao…....